Staand of zittend werken?

Zittend en staand werken.
Als voordelen van afwisselend zittend en staand werken worden genoemd:
• Gezonder
• Productiviteit stijgt
• Kwaliteit stijgt
• Creativiteit stijgt
• Dynamiek stijgt
• Communcatie stijgt

1. Gezonder:
Het is gezonder, omdat in vergelijk met zitten, er een minder continue statische belasting plaatsvindt van de wervelkolom. Langdurig zitten op zich is een risicofactor voor lage rugpijn en de gezondheid in het algemeen. In sommige beroepen zoals callcenters zitten werknemers meer dan 90% van hun werktijd. Interventies om meer fysieke activiteit op het werk te stimuleren, hebben echter geen effect op de duur dat mensen zitten [1]. Een zit-sta tafel stimuleert meer fysieke activiteit op de werkplek: er wordt minder lang gezeten en meer bewogen. Zit-sta tafels laten toe dat afwisselend zittend en staand wordt gewerkt. Hierdoor zou men minder lang en minder lang aaneengesloten zitten op het werk. Sommige resultaten zijn bescheiden, maar globaal zit men één uur minder per dag.
Ter illustratie:
– Bij 131 callcenter medewerkers uit Zweden werd het zitgedrag vergeleken tussen de bellers aan een zit-statafel en aan een gewone bureautafel. De duur dat men zittend werkt was gemiddeld 5,3% minder na het invoeren van de zit-sta tafels. Op een shift van acht uur betekent dat 25 minuten minder zitten. De duur van de zitperiodes en het aantal afwisselingen tussen zitten en staan/wandelen bleven nagenoeg gelijk [2].

– In een Amerikaanse onderneming kregen de mensen van het departement van gezondheidspromotie een zit-statafel. Ze doen vooral bureauwerk. Het zitgedrag werd bevraagd vóór de installatie van de tafels en één maand erna. Gemiddeld zaten de werknemers 66 minuten per dag minder, de rug- en nekpijn verminderde met 54% en ze voelden zich beter [3].

– Bij de renovatie van een Australisch overheidsbedrijf, gericht op management en training, werd gekozen voor zit-statafels. De individuele kantoren werden uitgerust met een zit-statafel, in het landschapskantoor waren 10% van de werkplekken willekeurig ermee uitgerust. De gemiddelde zittijd na drie maanden daalde van 85% naar 60% van de werktijd ofwel met 102 minuten. Argumenten die aanzetten tot het gebruik van de zit-statafels waren een betere gezondheid, zelfde of hogere productiviteit en makkelijke verstelbaarheid (manueel verstelbare tafels werden minder vaak ingesteld) [4].

– Enkel het voorzien van zit-sta tafels is niet altijd voldoende, werknemers gaan immers niet automatisch afwisselen tussen een zittende en staande werkhouding. Ongeveer 60% van de beeldschermwerkers van vier Zweedse bedrijven, gebruikten de zit-sta tafels slechts één keer per maand. Ervaren pijn gedurende het voorbije jaar of opleiding over het gebruik van de werktafel leidden wel tot een matige toename in gebruik [5].

– Een Amerikaanse studie die een duidelijke positieve invloed van scholing in het gebruik van de zit-sta tafel vond, maakte gebruik van verplichte sta-periodes in combinatie met scholing en reminders. Na een korte interventie van drie weken werkten deze mensen inderdaad meer staand aan de computer, bijna één uur op dagbasis. Het effect op langere termijn is echter niet bekend [6].

2. Productiviteit, kwaliteit, creativiteit, dynamiek en communicatie stijgt.
Het concept van zit-sta tafels is niet nieuw in de ergonomie. Eerder onderzoek heeft reeds aangetoond dat afwisseling tussen zitten en staan positieve effecten heeft:
– minder lichamelijke klachten,
– minder vermoeidheid,
– minder energieverbruik terwijl de werkprestaties gelijk blijven [7, 8].

In Zweden is de zit-sta tafel mee opgenomen in een overeenkomst tussen de verschillende callcenters. Als gebruiksrichtlijn kan 20 minuten staand werken per uur beeldschermwerk gehanteerd worden. Hiermee zijn ze een pionier op wereldvlak. In Australië en Amerika worden zit-statafels slechts voorzien in het geval van specifieke klachten. De troef als preventieve maatregel wordt niet uitgespeeld [2]…

De zithouding en de stoel
De techniek op stoelgebied is intussen zo ver gevorderd, dat dit voor een deel gerealiseerd kan worden in een bureaustoel die, het liefst met zo min mogelijk handelingen, versteld kan worden. De bewegingsmogelijkheden van de stoel in de zitting en/of rug of in schommelstand moeten benut worden om zo actief mogelijk te zitten. De stoel moet zeker niet gefixeerd staan wat nog in te veel gevallen gebeurd. Bewegen vanuit de voeten stimuleert daarnaast de bloedsomloop hetgeen vochtophoping in de voeten voorkomt. Daarnaast blijft bewegen en van houding veranderen voortdurend noodzaak; het is bewezen dat alleen statisch zitten ongezond is.
Zitten, met een open zithoek van meer dan 90 graden in de heupen, zorgt ervoor dat de natuurlijke curve van de wervelkolom behouden blijft; een zadelkruk zorgt hiervoor. Er ontstaat hierdoor minder druk op de tussenwervelschijven. Wat van belang is dat zitten op een zadelstoel aanvankelijk moet wennen, je kunt er spierpijn van krijgen en als je minder goede buik- en rugspieren hebt wordt je er in het begin vaak moe van. Het is dus soms wel een kwestie van even doorzetten voordat het werkelijk plezierig zit.
Een zadelstoel is een goede afwisseling met een bureaustoel en is de tussenvorm tussen zittend en staand werken. De zitstatafel wordt hierdoor beter benut. Dit geeft zeker voor mensen die het staand werken wat minder plezierig vinden een extra mogelijkheid om van houding te wisselen. Verder bevordert de zadelstoel bij regelmatig gebruik ook in het
algemeen een actievere houding waardoor er daarna ook actiever gezeten wordt bij het zitten in een gewone bureaustoel. Een ander voordeel is dat degene die op een zadelstoel zit vaak bewuster op zijn/haar houding let doordat dit zitten zeker in het beginstadium meer vraagt dan het zitten op een gewone bureaustoel.

[1] Chau ea 2010. Are workplace interventions to reduce sitting effective? A systematic review. Prev Med 51: 352-356.
[2] Straker ea 2013. Sit-stand desks in call centres: associations of use and ergonomic awareness with sedentary behavior. Appl Ergon 2013; 44(4): 517-22.
[3] Pronk ea 2012 Reducing occupational sitting time and improving worker health: the take-a-stand project, 2011. Prev Chronic Dis 2012; 9: 110323.
[4] Grunseit 2013 “Thinking on your fee”: A qualitative evaluation of sit-stand desks in an Australian workplace. BMC Public Health 2013; 13 (1): 365.
[5] Wilks ea 2006. The introduciton of sit-stand tables: aspects of attitudes, compliance and satisfaction. Appl Ergon 37: 359-365.
[6] Robertson ea 2013 Office ergonomics training and a sit-stand workstation: effects on musculoskeletal and visual symptoms and performance of office workers. Appl Erg 44: 73-85.
[7] Straker, Mathiassen 2009. Increased physical work loads in modern work – a necessity for better health and performance? Ergonomics 52: 1215-1225.
[8] Huseman ea 2009. Comparisons of musculoskeletal complaints and data entry between a sitting and a sit-stand workstation paradigm. Hum Factors 51: 310-320.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *